Natuurgebieden
In het Grensland staat de natuur op het voorplan. We hebben immers
een hele waaier van loof- en dennenbossen, heidegebieden en weide- en
akkerlandschappen. De
Mark meandert rustig door dit
afwisselende landschap, terwijl het
Kanaal
een sobere rechte lijn trekt waarlangs het aangenaam fietsen is.
Hieronder vind je een beetje uitleg over de natuurgebieden van onze
regio. Waar mogelijk vind je nog meer info op de gemeentelijke
websites.
zoek in
->
Hoogstraten -
Baarle-Hertog
-
Rijkevorsel -
Merksplas
|
De Blauwbossen
De Blauwbossen is een prachtig gemengd bos met
soorten als Beuk, Berk, Grove Den en Zomereik. U vindt er een
uitgebreide vogelpopulatie en met een beetje geluk ziet u er
misschien wel een ree. De Blauwbossen zijn gedurende het ganse
jaar toegankelijk voor wandelaars en fietsers op de voorziene
paden. Om verstoring te voorkomen mogen andere gedeelten van het
bos niet betreed worden. |
 |
|
Domeinbos “De Elsakker”
De Elsakker maakte reeds in de 16de eeuw deel
uit van de eigendommen van het Stift van Thorn, een
kloostergemeenschap in Nederlands Limburg. In 1984 werd gans het
domein aangekocht door het Vlaams Gewest. Het bos fungeert
voornamelijk als rustgebied voor het wild, maar het is dagelijks gedeeltelijk
vrij toegankelijk voor het publiek. Er is
een bewegwijzerde wandelroute van 3,5 km. |
 |
|
Wortel-Kolonie
Het prachtige natuurgebied van Wortel kolonie
wordt gekenmerkt door bossen, weilanden en monumentale dreven.
Midden in dit domein vind je Bootjesven, een natuurlijk ven dat
werd uitgeturfd. Wilde eenden komen er uitrusten van hun
trektocht. Je vindt hier meerdere dennensoorten zoals de zwarte
Corsicaanse den en de Pinus silvestris. Op Bootjesven zien we
ieder jaar in de zomer ook een groot aantal watervleermuizen die
hier in de schemering de insecten van het wateroppervlak
plukken. Ten noordoosten van Bootjesven wordt het oude
heidelandschap opnieuw hersteld. |
 |
|
Het Merkske
Het Merkske is een vergeten hoekje van Nederland,
op de grens met België. In het beekdal van het Merkske wisselen
kleine graslandjes en bomenrijen elkaar af. U kunt in het gebied
nog een aantal fraaie, oude boerderijen tegenkomen. De beek
meandert door het landschap dat erg gevarieerd is. Het meest
karakteristiek voor het Merkske is de els, omdat deze donkere
boom met horizontale takken, graag met zijn wortels in het water
staat.
Dit gebied wordt beheerd door
Natuurpunt Markvallei. |
 |
Groeske
en omgeving
Kenmerkend voor Groeske en omgeving is de authentieke
kleinschaligheid. Die maakt van dit gehucht en landschap een
aantrekkelijk geheel. Variatie is er door de openheid van de
akkers en de voormalige heidevelden. Aan de zuidelijke grens met
België zijn boscomplexen te vinden. Merkwaardig daarbij is dat
een flink stuk bos op Nederlands gebied, eigendom is van het
Vlaams Gewest. Er is hier sprake van een historisch overblijfsel
van voor 1830. |
 |
beekdal Het Merkske
De randen van Castelré bestaan uit beekdalen. Die
van het Merkske, Hollandse Loop en Mark. In het midden daarvan
bevindt zich een prachtig bol akkercomplex. Een paradijs voor
Fietser en wandelaar.
|
 |
|
De Volharding
Het domein De Volharding is 68 ha groot waarvan
ca. 25 ha gedomineerd wordt door oude kleiputten. In een
aangelegde viskwekerij wordt voornamelijk roofvis gekweekt.
Het gebied met zijn grote waterpartijen is ook belangrijk voor
broedende en foeragerende watervogels. Het domein is beperkt en
enkel op aanvraag toegankelijk vanwege de mogelijke verstoring
van fauna en flora.
|
 |
|
De Bonte Klepper
Vlak naast het kanaal en grenzend aan De
Volharding vind je het natuurreservaat De Bonte Klepper. Een
parel in de Kempen welke rijkelijk gevuld is met een unieke
biodiversiteit. O.w.v. zijn kwetsbare fauna en flora is het
gebied enkel op aanvraag toegankelijk.
|
 |
|
De Hees
In het noordwesten van Rijkevorsel, grenzend
aan Hoogstraten en Brecht, situeert zich De Hees. Dit oude
jachtgoed van de hertogen van Hoogstraten werd rond 1750
aangelegd en was toen ruim 600 ha groot. Hoewel het inmiddels
tot een derde van de oorspronkelijke oppervlakte is gereduceerd,
herbergt het gebied thans nog steeds mooie stukjes Rijkevorselse
natuur. De zestien prachtige dreven geven uit op het in 1757
gebouwde jachtpaviljoen. Het domein is privé-bezit. De
wandelroute 'Het Heespad' loopt rakelings langs dit prachtige
domein.
|
 |
|
De Kievitsheide
Dit openbaar gemeentebos van ongeveer 11 ha
groot is het laatste restant van de ooit zo grote gemeenteheide
van Rijkevorsel. De Kievitsheide, destijds een vochtig
heidegebied, bevindt zich ten zuiden van het kanaal op de grens
van Rijkevorsel en Beerse en op de waterscheidingslijn tussen
Maas en Schelde. Je kan er prachtig wandelen langs een doolhof
van kleine weggetjes, tussen jong aangeplant loof- en dennenbos
of langs ingesloten heidegebied. In de herfst komen talrijke
paddestoelen tevoorschijn uit de grillige bosbodem.
|
 |
|
De
Poelberg Dit natuurgebied is
gelegen langsheen de oude spoorwegbedding, op de grens van
Rijkevorsel en Beerse en het vormt een natuurlijke verbinding
tussen de Blakheide en het kanaal met aan de overzijde de
Kievitsheide. Het natuurgebied bevat een visvijver en een
verscheidenheid aan loof- en naaldbos, moerasbos, droge en natte
heidevegetaties en kenmerkt een zeldzame plantengroei met
verschillende orchissoorten, zonnedauw en mossen. Er zijn ook
enkele amfibiepoelen aanwezig. |
 |
|
De vallei
van de Bolkse beek De vallei van
de Bolkse Beek is een prachtig stuk natuur van ca. 25 ha. in het
noordoosten van Rijkevorsel, met een afwisselend landschap
bestaande uit vochtige graslanden met leuke plantensoorten zoals
Moeraswalstro, Egelboterbloem, Koekoeksbloem en Dotterbloem. De
graslanden worden omgeven door bossen, gaande van vrij droog
eikenbos met een ondergroei van Hazelaar en Haagbeuk naar
kletsnat Elzenbroekbos. Door de graslanden lopen houtkanten en
er zijn ook enkele mooie waterpartijen aanwezig. |
 |
Domeinbos Graafsbos
De gemeente heeft nog een groot arsenaal aan
beboste gebieden. Naast het domein van de voormalige
landloperskolonie beschikt Merksplas ook over het Graafsbos,
enig mooi om in te wandelen.
In de 17e eeuw was dit domein eigendom van de Graaf van
Hoogstraten en kreeg het de naam “des Heeren Graven Bosschen”.
Van een loofbos en vooral heide werd het Graafsbos omgevormd
door François Splingard en aangelegd tot een heus
dennenboscomplex.
Splingard was een ingenieur die betrokken was bij de aanleg van
de steenwegen in de Kempen (omstreeks 1850) en lid van de
vrijmetselaarsloge. Hij liet op het domein Zwart Goor een
riante villa bouwen, liet dennen planten en dreven aanleggen.
De hoofddreef vertrok vanuit de villa in westelijke richting en
gaf uit op de St. Katharinatoren van Hoogstraten. Deze
Torendreef doorkruist aan de rand van het bos de Oude Baan.
De Oude Baan, een eeuwenoude Romeinse heirbaan, ligt wat
weggezonken in het landschap. Vroeger reden de koetsen en
karren vanuit ‘s Hertogenbosch over Baarle hierlangs naar
Antwerpen. |
 |
Carons Hofke,
het vroegere pastorijhof
Vanaf 1155 stond op deze plaats de pastorij in
een mooie omgeving, “Het Hof” genaamd.
Hier namen de Ierse monniken de plaats in van de druïden.
Daarom stond de pastorij destijds zo ver weg van het dorp. Ook
voor de Romeinen vormde de verhevenheid tussen de huidige
Goorloop en de Mark een natuurlijke vesting, deze plaats kreeg
overigens de naam “Burcht”. (ook de naam van het huis aan de
voorkant van het domein).
Gedurende zes eeuwen woonden de Witheren van de
Sint-Michielsabdij van Antwerpen als pastoors van Merksplas op
“Het Hof”. In de Tiendenschuur verzamelden zij de belastingen
in natura en in de aangelegde vijvers kweekten zij vis. Tijdens
de Franse Revolutie werden de kerkelijke goederen aangeslagen en
verkocht.
De laatste eigenaar van dit landgoed was de familie Caron. De
familie Caron bouwde dit om tot een landgoed met kasteeltje. In
1990 werd Villa Caron met het omliggende landgoed verkocht aan
de gemeente Merksplas. Er werd een nieuwe visvijver gegraven en
in het park werden wandelwegen aangelegd. |
 |
Natuurreservaat Hoogmoerheide
Het Natuurreservaat de Hoogmoerheide maakt
deel uit van het Turnhouts Vennengebied, een mozaïek van natte
weiden, voedselarme vennen, dennenbossen, natte en droge heide.
De Hoogmoerheide is een opmerkelijk droog heidegebied naast de
reeds genoemde vochtige gebieden.
De VZW Natuurreservaten voerde in de loop der jaren een aantal
beheerswerken uit, die resulteerden in het herstel van de
heidevegetatie. Op droge plekken domineert de struikheide, op
iets vochtigere bodems floreert de dopheide en het alom gekende
pijpenstrootje. Naast de typische plantengroei vinden we er ook
nog een reeks van mossen en korstmossen. Bij het kappen van
bomen tijdens de beheerswerken heeft men hier en daar een oude,
spontaan opgeschoten vliegden gespaard.
Het maakt niet alleen het heidebeeld aantrekkelijker, ook vogels
vinden er een goede zang- en uitkijkpost.
Onder de talrijke vogels vind je sperwer, tortelduif,
boomleeuwerik, tjiftjaf, boompieper, buizerd. In het voorjaar
horen we ontelbare keren de weidevogels die zich wat verder in
de natte weiden ophouden: de wulp met zijn kenmerkende roep, de
grutto en de kievit, die als het ware hun eigen naam roepen. |
 |
Bos van Wendelschoor
In het bos van Wendelschoor, gelegen aan
de Mark, treffen we een rijke verscheidenheid van inheemse
loofbomen en dennenbomen aan. Luister naar de vink, de
tuinfluiter en de tjiftjaf. Soms horen we een specht roffelen…
In deze omgeving werden silexbijltjes, een lanspunt en
pijlpunten gevonden, maar ook keramische scherven. Jaren terug
moet hier een Romeinse Villa gestaan hebben. De weg van
Berkelaar verbond deze villa met het Romeinse Kamp iets verderop |
|
|
